Złamania
W przypadku złamań najważniejszy jest wywiad. Jedynie dokładna znajomość okoliczności urazu, mechanizmu jego powstania i uważne wysłuchanie dolegliwości pozwoli na sprawne rozpoznanie obrażenia, niezbędne zaopatrzenie, zlecenie wskazanych zdjęć RTG i dalsze odpowiednie do zdarzenia postępowanie. W konsekwencji nie dopuści to do wystąpienia poważnych powikłań oraz zapewni dobre czynnościowe wyniki leczenia.
<
Objawami złamania kości są przede wszystkim ból, zniekształcenia, obrzęk i zmiana koloru skóry. W przypadku urazu kończyny charakterystyczne jest ograniczenie ruchomości , nienaturalne ułożenie czy skrócenie jej długości. Bardzo ważna jest ocena unerwienia i ukrwienia w dystalnej części od miejsca urazu, ponieważ powikłania wynikające z ich zaburzeń (mogą pojawić się bardzo szybko bądź po pewnym czasie) mogą spowodować niedowład kończyny a nierzadko kończą się amputacją. Do późnych powikłań złamania należą zapalenie kości i szpiku, wadliwy zrost odłamów bądź jego brak czy martwica jałowa kości.
>> POSTĘPOWANIE I ZALECENIA
Aby przeciwdziałać obrzękowi należy przyłożyć zimne okłady i unieść jeśli to możliwe kończynę do góry. Istotne jest zdjęcie przedmiotów (zegarka, pierścionka), które mogłyby w skutek narastania obrzęku spowodować ucisk i niedokrwienie dalszej części ciała. Aby zmniejszyć dolegliwości bólowe, zlikwidować napięcie naczyń i nerwów i tym samym przywrócić prawidłowe ukrwienie kończyny wskazane jest jak najwcześniejsze nastawienie przemieszczonych odłamów kostnych. Przy złamaniach zamkniętych trzeba liczyć się z tym że nieumiejętne zaopatrywanie urazu może spowodować przebicie skóry i zmianę złamania na otwarte zwiększając ryzyko zakażenia kości i szpiku.
Usztywniając złamaną kończynę kieruj się zasadą:
- w przypadku urazu kości - usztywnij kość i dwa sąsiadujące z nią stawy
- w przypadku urazu stawu - usztywnij staw i dwie sąsiadujące z nim kości
ZŁAMANIA U DZIECI
Najczęstszym złamaniem wieku dziecięcego jest złamanie obojczyka. Bardzo często zdarza się ono u noworodków podczas trudnego porodu. Gdy nie jest ono wcześniej rozpoznane możemy sami zaobserwować, że dziecko nie będzie poruszało rączką po stronie złamania a po okresie 2-3 tygodni wystąpi ognisko kostnienia w postaci widocznego zgrubienia. Takie złamanie dobrze się goi samo jednak bez prawidłowego nastawienia, w miejscu złamania może pozostać zgrubienie. Podstawową opieką u tych najmłodszych jest odpowiednie układanie dziecka w łóżeczku a u starszych najczęściej unieruchomienie w odwiedzeniu. Bardzo ważna jest również kontrola bólu.
ZŁAMANIA PATOLOGICZNE
Procesy zapalne i nowotworowe (pierwotne lub przerzutowe), wrodzona łamliwość kości, osteoporoza, torbiele kostne i inne stany chorobowe są podłożem dla tego typu złamań. Kość łamie się przy niewielkim wysiłku, po zadziałaniu małego urazu, czyli w okolicznościach, które przy prawidłowych warunkach budowy nie wywarłyby żadnego negatywnego skutku.
ZŁAMANIA ZMĘCZENIOWE
Tego typu złamania najczęsciej powstają bez wyraźnego zadziałania urazu. Spowodowane są nadmiernym i długotrwałym obciążeniem kości. Złamania zmęczeniowe występują przede wszystkim u sportowców i żołnierzy a dotyczą przeważnie kości kończyny dolnej (kości śródstopia, strzałki, kości piszczelowej). Objawy są mało charakterystyczne - najczęściej jest to silny ból, który jest coraz bardziej intensywny i występuje przy coraz mniejszym obciążeniu.
ZŁAMANIA W ZESPOLE DZIECKA MALTRETOWANEGO.
Dla tego zespołu charakterystyczne są złamania w różnych fazach gojenia. W przypadku dzieci nie umiejących jeszcze chodzić typowe są spiralne złamania kości długich na skutek skręcenia kończyny. Najczęstszym złamaniem jest jednak złamanie odpryskowe przynasady, do którego dochodzi podczas mocnego pociągania. Podejrzenie maltretowania powinny nasunąć widoczne na skórze linijne zacienienia powstające przy urazach bezpośrednich, których następstwem są krwiaki podokostnowe powodujące odwarstwienie okostnej. Spotykane są również złamania żeber przy uciskaniu klatki piersiowej, uszkodzenia kręgów oraz kręgosłupa na skutek szarpania dzieckiem.

