Zadławienie jest to częściowa lub całkowita niedrożność dróg oddechowych spowodowana zatrzymaniem ciała obcego w ich świetle. Dochodzi do niej najczęściej podczas jedzenia pokarmu i jednoczesnej rozmowy, bądź kaszlu. Problem dotyczy każdej grupy wiekowej, najczęściej jednak dotyka małych dzieci, które wkładają do ust różne przedmioty (guziki, zabawki, monety i inne małe elementy). Pozostałe grupy często narażone na zadławienie to osoby starsze -bezzębne, chorzy psychicznie, przemytnicy i więźniowie połykający nietypowe ciała obce takie jak łyżeczki, haczyki, żyletki. Połknięte przedmioty zatrzymują się w fizjologicznych zwężeniach, gdzie mogą prowadzić początkowo do kaszlu, dławienia, aspiracji, wymiotów, utrudnienia w połykaniu śliny, aż do całkowitego zatrzymania powietrza i uduszenia.

Charakterystycznym zachowaniem osoby dławiącej się jest kurczowe chwytanie się rękami za gardło. Osoba dorosła na ogół potrafi określić rodzaj połkniętego przedmiotu i czas w jakim do tego zdarzenia doszło. W przypadku małych dzieci bardzo często jedynymi objawami świadczącymi o obecności ciała obcego w drogach oddechowych będą: odmowa jedzenia, stridor, ból szyi i gardła, czy wzmożone ślinienie spowodowane utrudnieniem połykania śliny.

Nie powinno się bagatelizować żadnych z powyższych objawów. W przypadku dostania się ciała obcego do dróg oddechowych często niezbędna jest konsultacja chirurgiczna i kontrola radiologiczna. Dzieci bez objawów klinicznych leczone są zachowawczo.

>> POSTĘPOWANIE I ZALECENIA:

Gdy ofiarą zadławienia jest osoba dorosła, oddychająca, z częściową  niedrożnością dróg oddechowych należy przede wszystkim nakłaniać ją do kaszlu.  Nie ma potrzeby podejmowania  innych działań, ponieważ najczęściej w takich przypadkach pod wpływem wytwarzanego przez kaszel wysokiego ciśnienia w drogach oddechowych ciało obce samoistnie z nich wypadnie. Natomiast gdy mamy do czynienia z całkowitą niedrożnością, a osoba poszkodowana jest przytomna wykonujemy 5 uderzeń międzyłopatkowych, sprawdzając po każdym czy nie doszło do udrożnienia dróg oddechowych. Jeśli uderzenia w okolicę międzyłopatkową okazują się nieskuteczne wykonujemy do 5 manewrów Heimlicha, polegających na uciśnięciu nadbrzusza. Może okazać się, że i te czynności nie przywrócą drożności. W takiej sytuacji należy kontynuować uderzenia w okolicę międzyłopatkową w połączeniu z uciśnięciami nadbrzusza.

W przypadku gdy poszkodowany traci przytomność przystępujemy do RKO. Kładziemy poszkodowanego na twardym i płaskim podłożu, wzywamy pomoc i rozpoczynamy podstawowe zabiegi ratujące życie (30 uciśnięć klatki piersiowej, następnie 2 oddechy ratownicze).

Schemat postępowania w przypadku małych dzieci:

> Gdy dziecko może samodzielnie oddychać - nakłaniamy je do kaszlu.

> Gdy dziecko jest przytomne ale dusi się - układamy je na brzuszku (niemowlę kładziemy sobie na udzie bądź przedramieniu, większe dzieci przekładamy przez kolana) zawsze tak, żeby główka była poniżej klatki piersiowej) i wykonujemy 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową sprawdzając po każdym czy ciało obce nie wypadło.

Gdy powyższa metoda nie przynosi oczekiwanego rezultatu wykonujemy do 5 uciśnięć nadbrzusza jedną dłonią (u niemowląt - klatki piersiowej w celu uniknięcia uszkodzenia narządów wewnętrznych).

> Gdy dziecko traci przytomność, przestaje oddychać - układamy je na wznak, widoczne ciała obce w obrębie jamy ustnej usuwamy palcem, odchylamy główkę w celu udrożnienia dróg oddechowych po czym wykonujemy 5 oddechów ratowniczych. Jeśli nie wywołają one żadnej reakcji (poruszenie się dziecka, kaszel, powrót spontanicznego oddechu) przechodzimy do pośredniego masażu serca. Pomoc wzywamy po minucie przeprowadzonych działań - oddechów i masażu zgodnie z obowiązującym algorytmem BLS.