Padaczka
DEFINICJA - padaczką określamy przewlekłe zaburzenia czynności mózgu o różnym źródle pochodzenia, cechujące się nawracającymi napadami.
W przypadku dzieci jest to najczęstsza choroba neurologiczna, która bardzo często ujawnia się już w pierwszym roku życia. Nie jest to choroba psychiczna, jednakże w niektórych przypadkach może doprowadzić do obniżenia sprawności intelektualnej.
*STAN PADACZKOWY - powtarzające się (co najmniej dwa) napady padaczkowe między którymi nie dochodzi do pełnego odzyskania przytomności poszkodowanego, bądź sytuacja w której jeden napad utrzymuje się ponad 30 minut.
*NAPAD PADACZKOWY - skutek okresowego, nadmiernego wyładowania elektrycznego neuronów (komórek nerwowych) w mózgu. Do rozpoznania padaczki nie wystarczy jeden napad, a ich powtarzalność.
Napady padaczkowe generalnie dzielimy na uogólnione bądź częściowe, z czego uogólnione mogą być drgawkowe albo niedrgawkowe.
W napadach drgawkowych rozróżniamy fazę toniczną - trwająca 20/30- sekund, polegającą na zwiększeniu napięcia mięśni całego ciała z towarzyszącym bezdechem, po którym następuje faza kloniczna - drgawki całego ciała trwające ok. 1-2min.
Takim napadom zwykle towarzyszy szczękościsk oraz mimowolne oddanie moczu/stolca.
O napadach niedrgawkowych pacjenci na ogół dowiadują się dopiero w późniejszej fazie choroby, gdyż bardzo często faza początkowa jest bardzo trudna do zaobserwowania. Takie napady na początku trwają bardzo krótko (kilka sekund) i zwykle przebiegają bez utraty świadomości. Osoba cierpiąca na taki rodzaj napadów podczas ich trwania przerywa wykonywaną czynność na ten krótki moment, aby po ataku do niej wrócić nie pamiętając o zdarzeniu. Czasami jedyną rzeczą jaką możemy u takiej osoby podczas napadu niedgrawkowego zaobserwować to mruganie powieki, ruchy rąk i głowy.
Napady częściowe - ogniskowe w odróżnieniu od napadów uogólnionych obejmujących całą korę mózgową (obie półkule), dotyczą określonego obszaru jednej półkuli mózgu, co wiąże się z bardzo dużą różnorodnością objawów. Oprócz tego napady częściowe mogą być proste - bez utraty przytomności bądź złożone - z zaburzeniami świadomości na różnym poziomie.
>> PRZYCZYNY NAPADÓW PADACZKOWYCH:
Istnieje szereg przyczyn, które mogą doprowadzić do wystąpienia u pacjenta napadu padaczkowego. Czynnikami prowokującymi napady najczęściej są:
# Infekcje ( u małych dzieci wysoka temperatura może nasilić napady, a u dzieci przyjmujących na stałe leki przeciwpadaczkowe wymioty i biegunka znacznie obniża ich poziom we krwi co zwiększa ryzyko wystąpienia napadu)
# Bodźce świetle- błyskające lampy, światło słoneczne odbijające się na tafli jeziora, czy śniegu, oglądanie telewizji z bliskiej odległości (u osób ze stwierdzoną fotowrażliwością)
# Alkohol (zespół odstawienny), substancje toksyczne (w tym narkotyki-głównie kokaina) i leki (np. leki przeciwdepresyjne obniżające próg drgawkowy, bądź niesystematyczne leczenie-omijanie dawek bądź odstawienie leków przeciwpadaczkowych)
# Intensywne oddychanie, zdenerwowanie, pozbawienie snu lub nadmierny wysiłek fizyczny (czynniki te zmieniają czynność elektryczną mózgu)
# Zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia - obniżony poziom cukru we krwi, niewydolność wątroby, hipo/hipertermia)
# Zaburzenia strukturalne (tętniak, nowotwór, choroby zwyrodnieniowe, uraz, guz czy zapalenie mózgu)
>> OBJAWY ZWIASTUNOWE:
W celu rozpoznania i zróżnicowania z jakim typem napadu mieliśmy do czynienia co jest niezbędne do wdrożenia odpowiedniego leczenia musimy zebrać szczegółowy wywiad.
Dobrze rozpocząć go od wypytania pacjenta czy ów napad poprzedziły jakiekolwiek objawy np. niepokój, lęk, mrowienie czy skurcz mięśni twarzy. Tego typu dolegliwości składają się na tzw. aurę - zapowiedź napadu, która obejmuje zespół objawów zarówno psychicznych jak i emocjonalnych oraz niejednokrotnie halucynacje (węchowe, smakowe, wzrokowe). U każdego pacjenta aura ma swój charakterystyczny przebieg i dzięki temu można w miarę szybko przygotować się na zbliżający się napad.
PIERWSZA POMOC
To czego NIE WOLNO robić:
- wkładać choremu czegokolwiek między zęby - grozi to wybiciem zębów, zadławieniem poszkodowanego co w konsekwencji może doprowadzić do zatrzymania oddechu
- krępować ruchów chorego
- gdy pacjent znajduje się w stanie dezorientacji - ingerować w jego zachowanie, ponieważ może to doprowadzić do wzbudzenia agresji
To co POWINNIŚMY zrobić:
- pozostać przy chorym aż do chwili ustąpienia napadu
- poodsuwać wszystkie przedmioty znajdujące się w pobliżu chorego oraz zapewnić bezpieczne miejsce z dala od wody, ruchu ulicznego, pracujących urządzeń tak aby nie narazić poszkodowanego na dodatkowe urazy.
- zabezpieczyć głowę podkładając ręce z boku oraz pod głowę aby uchronić poszkodowanego przed groźnymi urazami czaszki.
- po napadzie ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (na boku)
- gdy napad trwa powyżej 7 minut bądź chory ma kilka postępujących po sobie napadów należy wezwać pogotowie bądź przewieźć poszkodowanego do szpitala.
U NIEMOWLĄT
Najbardziej typowymi napadami wieku dzieciącego są napady w zespole Westa, które najczęściej przybierają postać błyskawicznych zrywów globalnych o typie zgięciowym, nagłego przyciągnięcia głowy do klatki piersiowej lub powolnych, tonicznych skłonów głowy. Każdej postaci napadów mogą towarzyszyć ruchy kończyn górnych z równoczesnym przywiedzeniem kończyn dolnych do brzucha. Niemowlę zgina się w pół co może być mylnie kojarzone przez rodziców z kolką brzuszną. U dzieci w tym wieku zdarzają się również napady o charakterze nadmiernego wyprostu - bardzo gwałtowne odrzucenie głowy i kończyn górnych w tył.
Napady padaczkowe bardzo często nasilają się gdy dziecko jest zmęczone, niewyspane, po długim i intensywnym płaczu. W trosce o niemowlę rodzice powinni pilnować by dziecko nie przebywało zbyt długo w uciążliwym, głośnym środowisku gdyż nadmierny hałas również prowokuje i nasila napady. Przy próbie wstępnego zdiagnozowania dolegliwości dziecka należy bacznie obserwować jego zachowanie, mieć oko na wszystkie szczegóły i objawy ponieważ w przypadku napadów padaczkowych nie są one typowe dla tego zachorowania -głośny krzyk, ślinotok, nadmierna potliwość dziecka, nagłe zblednięcie bądź zaczerwienienie skóry twarzy, niepokój psychoruchowy, odruchy wymiotne.
Zespół Westa występuje we wczesnym dzieciństwie, większość napadów ujawnia się między 3 a 9 miesiącem życia. Towarzyszą mu liczne zamiany w zapisie EEG a wśród przyczyn wystąpienia tej jednostki chorobowej wymienia się m.in.
-okołoporodowe uszkodzenia mózgu, spowodowane niedotlenieniem czy innymi zaburzeniami prenatalnymi oraz
-poporodowe zaburzenia spowodowane najczęściej bakteryjnym bądź wirusowym zapaleniem mózgu jak również urazami czaszki i guzami
Diagnostyka oraz leczenie jest bardzo trudne, nie zawsze skuteczne bo uzależnione od wielu czynników (głównie od postaci i częstotliwości występowania napadów). Często gdy nie udaje się wyleczyć dziecka, zespół Westa może przekształcić się w inna postać padaczki.
U zdecydowanej większości (około 80%) dzieci u których stwierdzono zachorowanie występuje opóźnienie w rozwoju psychoruchowym.

