Grypa jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną przez swoisty wirus, który ulega ciągłym mutacjom (zmianom genetycznym) przez co może spowodować zachorowalność u wielu osób w jednym sezonie. Na grypę podatna jest tak naprawdę cała populacja, a liczba zakażonych osób każdego roku na świecie wynosi ponad 10% .

Bardzo często grypa jest błędnie utożsamiana ze zwykłym przeziębieniem. Lekceważona w ten sposób przez chorych może stanowić duże zagrożenie dla ich zdrowia a nawet życia (zwłaszcza u osób z przewlekłymi chorobami serca i płuc oraz cukrzycą).

Sezonowe epidemie grypy to także duże konsekwencje finansowe spowodowane głównie kosztami leczenia, dlatego tak bardzo ważna jest profilaktyka przeciw grypie a w przypadku zakażenia poważne podejście pacjenta do choroby.

Grypa jest jedną z najstarszych chorób na świecie. Od dawna w postaci epidemii lub pandemii zbiera ogromne żniwa wśród ludzi na całej kuli ziemskiej głównie poprzez bardzo łatwą drogę zakażenia (droga kropelkowa). Co kilkadziesiąt lat wirus grypy ulega zmienności antygenowej (powstaje zupełnie nowy szczep wirusowy, na który organizm nie ma wytworzonej odporności) i w ten sposób nawet w ciągu jednego stulecia może zaatakować populację kilka razy, a w wyniku powikłań między innymi wtórnego, bakteryjnego zapalenia płuc może pociągnąć za sobą miliony ofiar, również wśród zwierząt.

Istnieją 3 główne rodzaje wirusa grypy:

- wirus typu A (chorują na niego ludzie i zwierzęta)

- wirus typu B (chorują na niego tylko ludzie)

- wirus typu C (chorują na niego tylko ludzie).

Epidemie i pandemie powoduje wirus typu A. Różni się on od pozostałych również tym, iż posiada zdolność do ciągłej zmiany swojej struktury tworząc za każdym razem nowy szczep wirusowy który nie jest rozpoznawany przez przeciwciała zdrowego organizmu. W oparciu o typy białek i enzymów budujących wirusa (HA, H, NA i N) dokonano dalszej klasyfikacji tego wirusa i wyodrębniono 16 podtypów H i 9 podtypów N.

Obecnie najpowszechniejszym podtypem wirusa grypy jest szczep H1N1 oraz H3N2, które w ubiegłym stuleciu wywołały jedne z największych pandemii na świecie (H1N1 – grypa „Hiszpanka” 1918r – liczba ofiar 20-50 milionów, H3N2 – grypa „Hong Kong” 1968r – liczba ofiar ok. milion ofiar).

Obecnie, nazwa podtypu wirusa grypy typu A - H1N1, została przypisana tylko jednej odmianie tego wirusa tzw. świńskiej grypie, która zawiera w sobie materiał genetyczny wirusa grypy świń, ptaków oraz człowieka.

Grypa rozprzestrzenia się bardzo łatwo i bardzo szybko. Przenoszona jest drogą kropelkową a do zakażenia wystarczy mikroskopijna ilość śluzu z wirusem, która pod postacią niewielkich kropelek wydostaje się z organizmu podczas mówienia, kichania, kaszlu.

Osoba chora na grypę zaraża podczas trwania choroby, kilka dni przed wystąpieniem ostrych objawów oraz od 5 do 7 dni po ich ustąpieniu. Dlatego bardzo ważne jest żeby osoby u których doszło do zachorowania unikały bliskiego kontaktu z otoczeniem, kichały i wycierały nos w czystą chusteczkę, często myły ręce pozbywając się w ten sposób wirusów ze skóry.

Na grypą chorujemy kilka razy w ciągu życia. Na drodze do walki z tym groźnym przeciwnikiem stoi jego szybka zmienność genetyczna i nasza krótkotrwała na niego odporność.

Objawy grypy pojawiają się nagle tj. do kilku godzin. Najważniejszymi są: wysoka gorączka (często powyżej 39 º C z dreszczami), silny ból głowy, mięśni i stawów oraz ogólne wyczerpanie organizmu, zmęczenie. Może wystąpić suchy, męczący kaszel, który w przypadku niepowikłanej grypy może utrzymywać się do tygodnia po ustąpieniu ostrych objawów choroby oraz katar.

Gdy podejrzewamy u siebie grypę musimy jak najszybciej udać się do lekarza celem wykonania odpowiednich badań, które potwierdzą bądź odrzucą nasze przypuszczenia. Lekarz biorąc pod uwagę nasz wiek i istniejące już choroby będzie również w stanie ocenić ryzyko powikłań, które w istotny sposób mogą zagrozić nie tylko naszemu zdrowiu ale głównie życiu.

Do najczęstszych powikłań grypy należą:

-zapalenie oskrzeli, płuc, zatok i ucha

-zaostrzenie choroby przewlekłej np. choroby serca (rozwinięcie niewydolności krążeniowej, zapalenie mięśnia sercowego), choroby układu oddechowego (zaostrzenie astmy),

-zapalnie nerwów i mózgu.

Profilaktyka
Podczas szerzącej się epidemii grypy należy unikać miejsc publicznych skupiających wiele osób takich jak kino, dyskoteka. Przebywając poza domem starajmy się nie trzeć oczu, nie dotykać twarzy brudnymi rękoma, często myć ręce.

Najlepszym sposobem uniknięcia zachorowania na grypę jest szczepionka.

Okres największej zachorowalności na grypę w Polsce od wielu lat przypada na miesiące zimowe tj. między grudniem a marcem, dlatego taką szczepionkę należy przyjąć najlepiej już z końcem sierpnia a na pewno do listopada. Oczywiście można zaszczepić się również w późniejszym terminie jednak ryzyko zachorowania znacznie wtedy wzrośnie.

Skuteczność szczepienia sięga 70-90%, w tym samym stopniu zapobiega powstaniu powikłań u osób z grupy ryzyka. Zaleca się szczepienia przede wszystkim osobom powyżej 50 roku życia, z chorobami przewlekłymi takimi jak cukrzyca, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, z chorobami nerek, wątroby, ze znacznie obniżoną odpornością organizmu.

Odporność po szczepieniu wykształca się po około 2 tygodniach i trwa od 6 do 12 miesięcy.

Nie zapominajmy jednak, że tak samo jak w przypadku stosowania leków, szczepionka może wykazać objawy uboczne czy odczyny poszczepienne. Dlatego decyzję o podaniu szczepionki należy skonsultować z lekarzem na podstawie wywiadu i badania przedmiotowego.

Grypę leczy się przede wszystkim objawowo to znaczy stosuje się leki łagodzące objawy choroby. Lekarz najpewniej zleci przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Zalecane jest pozostanie w domu, w łóżku oraz przyjmowanie dużej ilości płynów i witamin.